SCHOOLFEESTEN
FEESTEN IN RINKRANK
Op de schooljaarkalender staan 13, soms 14 feesten en al die feesten hebben te maken met de jaarkring. De meeste van die feesten hebben een christelijke betekenis maar zijn van oorsprong natuurfeesten en als dusdanig veel ouder dan de christelijke feesten. Ze kunnen dus door iedereen gevierd worden, of men nu christelijk is of niet. Het zijn op school in de eerste plaats pedagogische feesten en ze worden steeds met de hele schoolgemeenschap gevierd: kleuters, kinderen van de lagere school, leraren, ouders, grootouders, familieleden, vrienden en kennissen, buren.
Deze feesten zijn belangrijk:
Het zijn grote ankerpunten in de loop van het jaar. Dankzij die feesten ontstaat er een duidelijk ritme in de jaargang. Voor kleine kinderen is dat een grote houvast. De tijd krijgt er structuur door. In de klassen wordt er steeds naar een feest toe gewerkt. En stilaan worden de kinderen zich bewust van de tijd en de opeenvolging van de feesten.
Voorbeeld : Als het herfstfeest gedaan is, beginnen stilaan de liederen voor het volgende feest (Sint-Maarten) geoefend te worden. De kinderen herkennen aan de liederen al dat volgende feest. Dan komt het verhaal over Sint Maarten. Dan komen de knutselwerkjes (lantarens) aan bod, er wordt toneel geoefend en de muziek wordt afgewerkt. En dan is het grote moment van het feest daar, het is het hoogtepunt. Maar de voorbereiding is in feite veel belangrijker dan het feest zelf.
Deze feesten zijn toonmomenten. Omdat elk feest een pedagogische inhoud heeft, is er ook steeds een grote inbreng van kinderen en leraren. En omdat het kunstzinnige de basis is van deze pedagogie zijn al deze toonmomenten ook kunstzinnig: koor, orkest, toneel, verhaal, theater, poppenspel ... zijn mogelijke ingrediënten van het feest.
Waarom kunstzinnig? Omdat in het kunstzinnige ieder kind zichzelf kan uiten. Ieder heeft wel op een of ander vlak een gave en dankzij zang, muziek, toneel, knutselen, schilderen, tekenen, dansen kan ieder zichzelf zijn en zich tonen. Het kunstzinnige is de meest directe weg om gedifferentieerd te werken.
Elk feest is een sociale activiteit. De hele schoolgemeenschap is daarbij verbonden. De inbreng van de ouders is dan ook groot. Samen plannen, samen versieren, samen aan tafel. Daarom is er bij elk feest ook een culinair aspect. Feesten zonder eten en drinken bestaan niet.
Voorbeeld : Het herfstfeest: ouders van bepaalde klassen versieren de zaal met herfsttakken en vruchten. Ouders van andere klassen krijgen bak- of kookopdrachten voor de ‘tafel van overvloed’. Iedere ouder kan zijn vaardigheden tonen: koude schotels, soepen, noten- en vruchtentaarten en -cakes. En zo verder. Het herfstfeest is culinair een hoogtepunt, want de herfst schenkt overvloed. Dat maakt ook een grote indruk op de kinderen.
Twee uitgangspunten staan bij elk feest voorop : natuur en christelijke impact. De natuur omdat elk feest in oorsprong een natuurfeest is. Er zijn dus elementen van oude voorchristelijke culturen aanwezig. Christelijk omdat we nu eenmaal in dit land een christelijke erfenis hebben, het behoort tot onze eigen cultuur.
Voorbeeld : Het Pinksterfeest is duidelijk een lentefeest met meiboom en reidansen en een overvloed aan bloemen. Dat is het natuuraspect van dat feest. Het christelijke aspect komt tot uitdrukking in het talenfeest dat daarbij hoort (de apostelen spraken in ‘talen’). Het christelijke ligt er echter niet vingerdik op, het is eerder inspiratiebron voor de inhoud van het feest.
Elk feest is drieledig in zijn opzet :
INHOUDELIJK-PEDAGOGISCH : een verhaal (bijvoorbeeld Lichtmis), een toneel (bijvoorbeeld Herfstfeest, Paasfeest), een poppenspel of een ander spel (bijvoorbeeld schimmenspel bij Sint-Maarten). Steeds ruim omkaderd met zang en instrumentale muziek door de kinderen. Dit is de belangrijkste pedagogische inbreng bij elk feest. Het is ook het beschouwelijke deel van het feest. In het drieledige mensbeeld zijn we hier het meest met het DENKEN bezig, al is het VOELEN hier ook sterk bij betrokken. We zijn in elk geval met het HOOFD en het HART bezig.
ACTIVITEIT : een wandeling (bijvoorbeeld lantaarntocht bij Sint-Maarten), vliegeren (Herfstfeest), volksspelen (Midzomerfeest) Zo komen we in beweging. We zetten de LEDEMATEN in werking. Het aspect DOEN is hier de hoofdzaak.
CULINAIR : bijvoorbeeld het herfstbuffet bij het Herfstfeest, pannenkoeken met Lichtmis, groenten en dipsausjes bij het Pinksterfeest, aardbeien en ijs bij het Midzomerfeest, paasbrunch bij het Palmpasenfeest. Dit is het meest sociale element in elk feest.De BUIK wordt hier het meest aangesproken, en daardoor ook ons gevoelsleven. Wie verzadigd is ervaart een soort geluksgevoel. En dat hoort toch zéker op een feest.
Dankzij de drieledige aanpak kunnen we telkens de HELE MENS bij elk feest betrekken.
En tot slot mogen we niet vergeten dat elk feest MOOI moet zijn. En dat is dan weer het religieuze element in elk feest. Schoonheid geeft ons de meest religieuze ervaring. En dat is de rode draad doorheen elk feest. Hierdoor stimuleren we eerbied en respect en dat werkt door in de hele pedagogie en in de ontwikkeling van elk kind.
Elk feest wordt door de hele schoolgemeenschap gevierd, van de kleinste kleuter tot de grootste zesdeklasser, dikwijls ook nog met oud-leerlingen.
Ouders, grootouders, vrienden en kennissen mogen aan elk feest deelnemen.
DE SCHOOLFEESTEN IN DE LOOP VAN EEN SCHOOLJAAR
EERSTE SCHOOLDAG
Feestelijke verwelkoming van de kinderen en samenzang.
Twee korte verhalen (keuze uit de verhalen die in de cultuurbeschouwing van 3e-4e klas en 5e-6e klas aan bod komen)
De nieuwe eersteklassers worden in de bloemetjes gezet.
Verhaal door de leerkracht van de eerste klas: een sprookje, bij voorkeur van Grimm.
Poppenspel door de kleuterleidsters
Samenzang
Receptie voor kinderen en ouders, aangeboden door de Ouderraad
HERFSTFEEST
Op de eerste vrijdag van oktober, in samenhang met het feest van Sint Franciscus
Samenzang
Toneelspel door de kinderen van de tweede klas
Concert door kinderen van de 4e, 5e en 6e klas
Verhaal door een leerkracht
Concert door beroepsmusici
Middagmaal, klaargemaakt door de ouders onder het thema: de Hoorn des Overvloeds
Vliegeren met tussendoor cake, taart enz.
SINT-MAARTEN (40 dagen voor Kerstmis)
Op 10 november, de avond voor de feestdag van Sint Maarten. Het is het eerste winterfeest.
Voor de kinderen van de lagere school is dit de 'langste schooldag van het jaar', want ze blijven van 's morgens tot 's avonds laat op school.
Om 17 uur begint het feest:
Samenzang
Schimmenspel
Samenzang
Lantaarnstoet doorheen de velden
Sint-Maartensvuur met soep, warme wijn (voor de ouders) en rozijnenbrood. Met veel muziek en zang door kinderen, leerkrachten en ouders.
ADVENT
Elke ochtend in de advent vanaf 8.15 tot 9.00 uur:
Verzamelen bij de vuurmand op de speelplaats (die in een speciaal adventskleedje is gestoken met sparren, dennen en versieringen)
Bij het vuur musiceren ouders, leerkrachten en kinderen: adventsliederen en kerstliederen.
De kinderen krijgen warme chocolademelk, de ouders krijgen koffie of thee.
SINTERKLAAS
Het 'heiligste' feest van het jaar.
De zaal wordt verlicht door tientallen kaarsjes
Samenzang
Sinterklaas en Zwarte Piet komen binnen
Samenzang
Sinterklaas vertelt het verhaal
Zwarte Piet beeldt het verhaal uit en speelt tussendoor een klein theaterstukje
De kinderen geven geschenken aan Sinterklaas (tekeningen, knutselwerkjes enz...)
Concert door de kinderen van 4e, 5e en 6e klas.
Sinterklaas en Zwarte Piet gaan weg.
Samenzang
Naar de klassen, waar overal de geschenken van Sint en Piet staan uitgestald. Bij die geschenken liggen ook de 'mikmannen', die 's ochtends vroeg door kinderen van de zesde klas zijn gebakken.
KERSTMIS
Een feest in twee delen:
Deel 1: Op een avond in de week voorafgaand aan de kerstvakantie speelt de zesde klas het middeleeuwse kerstspel uit Oberufer.
Concert kerstmuziek door enkele kinderen.
Na afloop: soep.
Deel 2: De laatste dag voor de kerstvakantie:
Alle kinderen verzamelen in de zaal, het feest begint met samenzang en aansteken van kaarsjes bij de kribbe.
Toneel door de kinderen van de eerste klas met instrumentale begeleiding door de kinderen van de tweede klas
Kerstconcert door de kinderen van 4e en 5e klas
Toneel door de kinderen van de derde klas.
Samenzang
Receptie door de Ouderraad: warme chocolademelk, warme witte gekruide wijn voor de ouders en cake enz.
DRIEKONINGEN
Dit feest wordt alleen gevierd als het na de kerstvakantie valt.
In elke klas is er 's middags een driekoningentaart
De kinderen trekken in groepen (per klas of andere samenstellingen) langs de huizen om er te gaan zingen en de mensen een gelukkig nieuwjaar te wensen. Het is niet de bedoeling om geld op te halen.
LICHTMIS (40 dagen na Kerstmis)
Op 2 februari.
Het 'omkeringsfeest' (het wordt 's morgens gevierd in tegenstelling tot het Sint-Maartensfeest dat 's avonds gevierd wordt)
Alle kinderen brengen hun pop mee naar school (herinnering aan Maria die het Jezuskindje meenam naar de tempel)
Een veldloop (herinnering aan het Romeinse Lupercaliafeest, dat aan de basis ligt van Lichtmis)
Pannenkoeken (op voorhand gebakken door de kinderen van de zesde klas)
Lichtmisvuur (kerstboomverbranding). Het wordt aangestoken door de zesdeklassers, die daarvoor fakkels hebben gemaakt. Zij zorgen er ook voor dat ieder kind wat op het vuur mag gooien (takjes van kerstbomen en kerstgroen)
Samenzang in de zaal, die omgebouwd is tot een aula (verwijzing naar de Alma Mater - universiteit) met typische Lichtmisliederen: stapelliederen en ballades.
Verhaal door een leerkracht (stapelverhaal of kleutersprookje)
Samenzang
CARNAVAL
De vrijdag voor de krokusvakantie
Het feest dat volledig door de kinderen in elkaar gestoken wordt.
In de voormiddag is er in elke afdeling (kleuterschool - onderbouw lagere school - bovenbouw lagere school) een eigen programma.
Tussendoor helpen de kinderen mee met het bakken van de pruimentaartjes.
's namiddags:
Samenzang in de zaal
De kinderen brengen hun sketches, toneeltjes, dansjes enz.., afgewisseld met samenzang
kleuterklas: elke klas brengt een kinderdansje
eerste en tweede klas brengen ook elk een kinderdans
derde tot en met zesde klas: kleine groepjes (klasoverschrijdend) brengen eigen stukjes die in de loop van de voorafgaande dagen zijn gemaakt en ingeoefend.
PALMPASEN
Op de zondag het dichtst bij 21 maart (begin van de lente), meestal 1 week voor de paasvakantie
In de kerk van Kalmthout, in de voormiddag.
Samenzang
Palmpasenconcert door kinderen (alle klassen in verschillende combinaties) afgewisseld met ouders
Samenzang
Palmpasenstoet: alle kinderen en ouders trekken door de velden van de kerk naar de school met versierde palmpasenstokken.
Op school: Paasontbijt, verzorgd door de Ouderraad.
Uitdelen van paaseieren.
PASEN
Op de vrijdag voor de paasvakantie, 's namiddags.
Samenzang
Verhaal door een leerkracht
Samenzang
Toneel door de vierde klas.
Samenzang
PINKSTEREN
Op de vrijdagnamiddag voor Pinksteren
In de zaal:
De kinderen van 4e, 5e en 6e klas spelen nationale hymnen en muziek uit verschillende landen
Samenzang
De schoolrijpe kleuters komen op het podium en worden een voor een voorgesteld. Zij zijn de pinksterbruiden en -bruidegommen)
Samenzang
Verhaal in een vreemde taal, door een leerkracht, of een ouder of een gastspreker.
Kwamen al aan bod: Frans, Engels, Duits, Portugees, Zwitsers-Duits, Chinees, Spaans.
Andere talen komen aan bod naargelang er ouders of kennissen zijn die de taal beheersen. Volgende keer: Arabisch.
Samenzang
Op de weide:
De schoolrijpe kleuters gaan onder feestelijk versierde bogen van de zaal naar de weide, waar een podium voor hen staat.
De meiboom wordt rechtgezet door de kinderen van de zesde klas
Volksdansen: Elke klas brengt een volksdans. De instrumentale begeleiding wordt verzorgd door kinderen, ouders en leerkrachten.
De Ouderraad bied tot slot frisse, jonge groente aan met dipsausjes.
MIDZOMER
Op de vrijdag, het dichtst bij 24 juni (Sint Jan) in tegenstelling tot het Kerstfeest dat op 24 december (Kerstavond) wordt gevierd.
Het feest begint 's morgens en duurt de hele schooldag, voor de vijfde en zesde klas zelfs nog de hele daaropvolgende nacht.
Samenzang
Toneel door de vijfde klas
Samenzang
Wandeling door de rozentuin (in de vorm van 4 spiralen die de 4 seizoenen voorstellen). Al zingend en musicerend.
Grote rondedans (Rosa-dans) met alle kinderen van de school.
Paalklimmen
Middagmaal met zelfgebakken brood
Bellen blazen
Volksspelen
Touwtrekken
Vuursprong (met tussendoor aardbeien)
Zelfgemaakte papieren luchtballonnen oplaten
Ballonnenwedstrijd
IJsjes
Om 23.00 uur komen kinderen van 5e en 6e klas (en ouders die mee willen gaan) weer naar school voor een nachtwandeling tot 's morgens 06.00 uur. Einde met Sint-Jansvuur en ontbijt aangeboden door enkele ouders.
TONEEL ZESDE KLAS
Op een avond in de loop van de laatste week van het schooljaar. De kinderen brengen een toneelstuk dat speciaal voor hen werd geschreven. Meestal wordt het onderwerp daarvoor gekozen uit de mythologieën.
LAATSTE SCHOOLDAG
Op de speelplaats groot toneelspel door de kinderen van 1e, 2e en 3e klas.
Uitreiking van rapporten en getuigschriften
Receptie aangeboden door de Ouderraad.